Ana sayfa Yeni Bilgi Mamutlara Yeniden Hayat Vermek Mümkün mü?

Mamutlara Yeniden Hayat Vermek Mümkün mü?

2002
1
PAYLAŞ

Nesli tükenmiş hayvanlar arasında dinozorlardan sonra en çok ilgimi çeken hayvanlar sanırım mamutlar. Fillerin atası olarak görülen bu hayvanlar günümüzde yaşasaydı nasıl olurdu diye zaman zaman düşünüyorum. Acaba mamutları geri döndürmek, onlara yeniden hayat vermek mümkün olabilir mi?

mamut

“Ne yapalım, tükenirse tükensin, ortalık hayvandan geçilmiyor zaten, mamut yoksa fil verelim?” diye düşünüyorsanız yapacak bir şey yok. Ama bir gün fillerin nesilleri de tükenirse o zaman ağlamayın derim. Konumuza geri dönecek olursak eğer, bundan iki ay kadar önce Michigan‘da bir soya tarlasında bulunan mamut fosili haberini duymamla beraber mamutlara olan alakam yeniden gün yüzüne çıktı. 

Mamut Nedir?

mamu-nedir

Mamutlar (Mammuthus), filgiller familyasının nesli tükenmiş üyeleri aslında. Bu familyadan günümüzde hayatta olan sadece Afrika ve Asya fili. Avustralya ve Güney Amerika dışında tüm kıtalarda, Pleistosen Devre (Buzul Çağı) (2.6 milyon yıl önce-11.700 yıl önce) ve Holosen Devre (11.700 yıl önce- günümüz) ait mamut kalıntılarına rastlamak mümkün. Bulunan en eski mamut kalıntı ise 4 milyon yaşında Etiyopya‘da bulunmuş. Yaklaşık olarak 4,5 m boy ve 8 ton ağırlığa kadar ulaşabilen bu hayvanların nesilleri ise M.Ö. 1650 yıllarında tükenmiş.

mamut-boylari-karsilastirmasi

Mamutların arasında ise “tüylü (ya da kıllı) mamut (Mammuthus primigenius) en tanınmış olanı. Tüylü mamutların oransal çokluğu ve zaman içinde Sibirya’nın donmuş topraklarında mükemmel bir şekilde korunmuş kalıntılarıyla (diş, iskelet vb.), aynı zamanda mağara duvarlarına yapılan tasvirlerle günümüze kadar haklarında çokça bilgiye sahip olmuşuz. Günümüzde yaşayan en yakın akrabaları Asya filleri olan bu hayvanlara biraz daha yakından bakalım.

Tüylü Mamutlar Hakkında 10 Gerçek

1. Genel kanının aksine tüylü mamutlar o kadar da büyük değilmiş. Yaklaşık olarak bir Afrika fili kadarlarmış.
2. Tüylü mamutların kulakları günümüz fillerinin kulaklarından daha küçükmüş.



3. Nasıl bir ağacın yaşını anlamak için gövdesindeki halkalara bakıyoruz, bilim adamları da tüylü mamutların yaşını anlamak için dişlerindeki halkalara bakıyorlarmış. Üstelik ağaç gövdeleriyle karşılaştırıldığında dişler daha kesin detaylar (yılların yanı sıra, haftalar hatta günler hakkında bilgiler) vermekteymiş. Mamutun hangi mevsimde öldüğünü bile dişe bakarak söylemek mümkünmüş. Halkaların incelik ve kalınlık durumuna bakarak da mamutun sağlıklı olup olmadığı anlaşılıyormuş.

mamut-disi
Kesilmiş Bir Mamut Dişi

4. Tüylü mamutlar ile aynı zamanda yaşamış ve nesli tükenmiş olan tüylü gergedanlar da bulunmakta.
5. Mağara resimleri gösteriyor ki, buz devri insanları tüylü mamutlarla sıkı ilişki içindelermiş. Fransa‘daki Rouuffignac Mağarası‘nda bir mamutun %70’ini temsil eden çizimler bulunmuş. Aynı zamanda, mağaranın duvarlarında 158 mamut, 28 bizon, 15 at, 12 oğlak ve 15 tüylü gergedanın yanı sıra 4 de insan figürü yer alıyormuş. Kanıtlar gösteriyor ki, insanlar mamut diş ve kemiklerini sanat eseri, barınak, eşya yapımı gibi işlerde, hatta defin işlemlerinde bile kullanmışlar.

mamut-magara-resimleri

6. Sibirya‘nın Arktika bölgesinde tüylü mamut dişi avı çoktan başlamış durumda. Küresel ısınmayla beraber eriyen donmuş toprak, yerel avcılar için değerli mamut dişlerini bulup satmak için bir hazineye dönüşmüş. Bir mamut dişinin yaklaşık olarak 0.453 gramı ise 400$ değerinde.
7. Tam olarak kayıtlara geçen bir tüylü mamut iskeleti 1799 yılında keşfedilmiş.
8. Korunmuş mamut tüyünün rengi turuncuymuş. Ancak araştırmacılar, uzun süreli yer altında kalmadan dolayı rengin değişmiş olabileceğine inanıyorlar.

mamut-tuyu-rengi

9. Küçük bir çocuk bile korunmuş bir mamut bulabilirmiş. 2012 yılında Rusya‘da Yevgeny Zhenya Salinder adlı bir çocuk köpeğini gezdirmeye çıktığında oldukça iyi korunmuş bir tüylü mamut gövdesi bulmuş. Kalıntılardan, 16 yaşındaki erkek tüylü mamutun 30.000 yıl önce öldüğü anlaşılmış. Mamuta da “Zhenya” takma adı verilmiş.

mamut-kalintilari
mamut-kalintilari

Kaynak: Bolot Bochkarev, eYakutia.com

10. Tüylü mamutların nesillerinin tükendiği en son yer ise Kuzey Buz Denizi’ndeki Vrangel Adası. Tüylü mamut popülasyonun büyük çoğunluğu 10.000 yıl önce yok olmasına rağmen, 500-1000 kadar tüylü mamut M.Ö. 1650 yılına kadar Vrangel Adası’nda yaşamışlar. Bu da günümüzden yaklaşık 3700 yıl öncesine denk geliyor.

M. Ö. 1650 yılı ilk bakışta uzak gibi görünüyor ama ne kadar yakın olduğunu şöyle açıklayayım:

* Bu zamanda Mısır firavunları 3000 yıllık saltanatlarının yarısındaydılar.
* Gize (Giza) Piramitleri halihazırda 1000 yaşındaydı.
* Sümerler 500 yıl önce Akadlar tarafından fethedilmişti.
* İngiltere’deki Stonehenge 400 ila 1500 yaşları arasındaydı.



Peki Tüylü Mamutlar Geri Getirilebilir mi?

Genetikçi ve antropolog Hendrik Poinar‘ın mamutlar ve onları yeniden hayata döndürme üzerine güzel bir TED konuşması var. “Fillerle kurduğumuz derin bağları mamutlarla da kuruyoruz ve kabul etmeliyim ki içimdeki çocuk bu muhteşem yaratıkların yeryüzünde yürüdüğünü görmek istiyor” diyor.

2011’in başlarında Japon bilim adamları 5 yıl içinde bir tüylü mamut klonlamayı planladıklarını açıklamışlar. İlk bakışta yok artık, olmaz öyle şey desek bile mamutlar yakın zamanda nesli tükenen hayvanlar olduğundan yeniden canlandırma, diriltme işlemi için oldukça iyi adaylar. Ayrıca Arktik Tundra’da donmuş ve zarar görmemiş örnekleri de fazlasıyla bulunabilmekte. En önemlisi ise mamutlar yaşayan türlerden olan fillerle oldukça yakın özelliklere sahip olduğundan bir filin mamut doğurması da mümkün olabilirmiş.

Daha yakın bir zamana bakacak olursak eğer, 2015 yılı Mart ayında Yakutistan Mamut Müzesi‘nden Semyon Grigoriev, “DNA analizi için en iyi materyali temsil eden kemik iliğinden örnekler aldıklarını” söylemiş ve “Eğer numuneler beklediğimiz kadar iyiyse, bir veya iki yıl içinde dünyanın ilk nükleer mamut genomunu elde edebiliriz” demiş. Hâlâ bekliyoruz tabii..

Bir Mamut Nasıl Klonlanır?

Sonuç olarak, mamutlar, filler kadar aralarında bağ kurduğumuz, birçok kişinin yeniden canlandırma, yeniden dünya üzerinde yürüdüğünü görme hayallerini kurduğu oldukça ilginç yaratıklar. Nesilleri tükeneli binlerce yıl geçti; yeniden hayat vermek içinse biraz daha beklememiz gerekiyor sanırım.

1 YORUM

  1. Yazınızı okuyunca, geçen gün nat geo'da izlediğim doğa duçları programında fil dişi ticareti için yapılan fil katliamı aklıma geldi. Tayland'da iki yıl boyunca yapılan takip sonucu 13 ton civarında fil dişi ele geçirildi. Afrika'da yaşayan binlerce fil katliama uğramış. Hala yoğun bir şekilde fil dişine talep olduğundan bahsettiler. Mamutları klonlasak bile devasa dişleri uğruna bir süre sonra yeniden soylarını tüketir hale getiririz sanırım.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here